Hà Nội, ngày 20/4/2026, tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, Ban Quản lý các Khu Công nghệ cao và Khu Công nghiệp TP. Hà Nội đã tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: “Chuyển đổi các khu công nghiệp hiện hữu của thành phố Hà Nội sang mô hình khu công nghiệp sinh thái – công nghệ cao, khu công nghiệp tích hợp đô thị – dịch vụ và đổi mới sáng tạo.” Hội thảo là diễn đàn quan trọng quy tụ các cơ quan quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp nhằm thảo luận các định hướng chuyển đổi khu công nghiệp trong bối cảnh mới, khi các yêu cầu về phát triển bền vững, giảm phát thải và cạnh tranh toàn cầu ngày càng gia tăng.

Hà Nội nhìn nhận rõ thực trạng và định hình lộ trình chuyển đổi

Trong báo cáo thực trạng, ông Trần Anh Tuấn, Phó Trưởng Ban – Ban Quản lý (BQL) các Khu Công nghệ cao và Khu Công nghiệp TP. Hà Nội cho biết Hà Nội có 02 khu công nghệ cao, 01 khu công nghệ thông tin và 24 khu công nghiệp với 999 dự án và khoảng 200.000 lao động. Sau hơn 30 năm phát triển, các khu công nghiệp đã hoàn thành vai trò lịch sử về phát triển kinh tế, nhưng đang đối mặt với nhiều thách thức như tỷ lệ doanh nghiệp công nghệ cao hiện nay còn hạn chế, liên kết chuỗi giá trị yếu, giá trị gia tăng nội địa thấp, áp lực môi trường ngày càng lớn; đồng thời, hạ tầng xã hội cho người lao động vẫn chưa đáp ứng nhu cầu thực tế.

Trong bối cảnh các tiêu chuẩn toàn cầu ngày càng khắt khe, khu công nghiệp sinh thái được xác định là một trong những giải pháp trọng tâm giúp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu và đạt được các mục tiêu phát triển bền vững, cũng như cam kết Net Zero

Trên cơ sở đó, Hà Nội đang xây dựng lộ trình chuyển đổi theo 4 nhóm mô hình chính, bao gồm: khu công nghiệp công nghệ cao, khu công nghiệp sinh thái, khu công nghiệp đô thị – dịch vụ và khu công nghiệp thu hút đầu tư có chọn lọc, hướng tới giải quyết đồng thời các bài toán về môi trường, kinh tế và xã hội.

Chuyển đổi sang KCN sinh thái, công nghệ cao là yêu cầu bắt buộc trong bối cảnh mới

 Phát biểu tại hội thảo, Tiến sĩ Vương Thị Minh Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Tài chính cho biết Việt Nam tiếp tục duy trì sức hút FDI, với tổng vốn đăng ký năm 2025 đạt hơn 38 tỷ USD. Tuy nhiên, bà nhấn mạnh hiện nay lợi thế cạnh tranh truyền thống như chi phí thấp đang dần mất đi, khi các tiêu chuẩn toàn cầu như CBAM, ESG và cam kết Net Zero trở thành yêu cầu bắt buộc. Trong bối cảnh đó, hệ thống khu công nghiệp cần chuyển đổi sang các mô hình bền vững hơn như khu công nghiệp sinh thái, đô thị – dịch vụ và khu công nghiệp thông minh. Đồng thời, Việt Nam cần thay đổi cách tiếp cận thu hút đầu tư, chuyển từ ưu đãi dàn trải sang ưu đãi dựa trên hiệu quả đầu ra, ưu tiên các dự án có giá trị gia tăng cao và cam kết công nghệ.

Bà cũng đề xuất một số giải pháp trọng tâm như tăng cường tiếp cận nguồn tín dụng xanh, hoàn thiện khung pháp lý và tăng cường liên kết để hình thành cộng sinh công nghiệp. Theo bà, chuyển đổi khu công nghiệp không chỉ là yêu cầu môi trường mà còn là điều kiện để Việt Nam duy trì năng lực cạnh tranh trong giai đoạn phát triển mới.

 

Chuyển đổi KCN sinh thái là khả thi và mang lại lợi ích rõ rệt

 Phần chia sẻ của Tiến sĩ Nguyễn Trâm Anh, Quản lý Quốc gia, chương trình Khu công nghiệp sinh thái toàn cầu tại Việt Nam, Tổ chức Phát triển công nghiệp Liên Hợp Quốc (UNIDO), mang đến góc nhìn kết nối giữa kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn tại Việt Nam. Theo đó, quá trình chuyển đổi khu công nghiệp sinh thái tại Việt Nam đang dần được chứng minh là khả thi thông qua các mô hình thí điểm như Hiệp Phước, AMATA hay DEEP C, với những lợi ích rõ rệt về tiết kiệm tài nguyên, giảm chi phí và nâng cao hiệu quả vận hành cho doanh nghiệp.

Trên cơ sở các kết quả này, UNIDO đề xuất định hướng phát triển khu công nghiệp theo mô hình khu công nghiệp sinh thái thông minh, kết hợp cộng sinh công nghiệp với công nghệ số. Cụ thể, lộ trình được chia thành hai bước: trước hết là xây dựng hệ thống thông tin KCN sinh thái nhằm phục vụ quản lý, giám sát và chứng nhận; tiếp theo là phát triển các công cụ hỗ trợ xúc tiến đầu tư, kết nối doanh nghiệp và thúc đẩy cộng sinh công nghiệp trong khu công nghiệp.

Định hướng này hướng tới hình thành thế hệ khu công nghiệp mới, trong đó các hoạt động sản xuất được tăng cường kết nối, tích hợp với công nghệ và gắn với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Nhiều góc nhìn bổ trợ từ chuyên gia và địa phương

 Bên cạnh các bài trình bày chính, hội thảo cũng ghi nhận nhiều tham luận từ các chuyên gia về:

• Cơ sở khoa học, pháp lý và các tiêu chí chuyển đổi KCN hiện hữu sang mô hình KCN sinh thái, KCN tích hợp đô thị – dịch vụ và đổi mới sáng tạo;
• Một số đề xuất về chuyển đổi KCN hiện hữu sang KCN xanh, tuần hoàn;
• Kinh nghiệm quốc tế trong chuyển đổi khu công nghiệp thế hệ mới và tiếp cận tài chính xanh.

 Đại diện các Ban Quản lý KCN từ Thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương cũng chia sẻ thực tiễn triển khai chuyển đổi khu công nghiệp theo hướng đô thị – dịch vụ, qua đó bổ sung thêm góc nhìn từ các địa phương tiên phong.

Kết thúc hội thảo, Ban tổ chức khẳng định các ý kiến, tham luận của Bộ Tài chính, UNIDO và các chuyên gia sẽ là cơ sở khoa học quan trọng để Hà Nội xây dựng lộ trình chuyển đổi khu công nghiệp trong thời gian tới. Từ kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn tại Việt Nam, UNIDO khẳng định rằng quá trình chuyển đổi sang KCN sinh thái của Hà Nội là hoàn toàn khả thi nếu được hỗ trợ bởi chính sách phù hợp, cơ chế tài chính hiệu quả và sự tham gia chủ động của doanh nghiệp.